Ekonomi Avrupa troykası İran ile dolarsız ticareti kabul etti



ID:31627
Yayınlanma:
10 Tem 18

Viyana'da son 4+1 oturumuna katılan Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavruf, Avrupa troykasının İran ile ticaretin devam etmesine karar verdiklerini söyledi. Lavruf, Fransa, Almanya ve Britanya'nın İran ile ticaretlerini doların dışında başka dövizlerle yapmayı kabul ettiklerini duyurdu.

Amerika olmadan Bercam nükleer anlaşmanın devam etme yolunda önemli bir gelişme sayılan bu karar, Avrupa'nın eyleme dönüşebilen önerilerinden sayılıyor. Lavruf'un bildirdiğine göre "tüm tarafların (Amerika yaptırımlarının) tamamen yasadışı ve kabul edilmez siyasetler olduğu konusunda hem fikir olduklarını" söyledi.

AB, Bercam Ortak Komisyonu oturumu ardından yayınladığı bildiride, bankacılık kanallarının korunması, İran petrol ve doğal gaz ihracatının devam etmesi ve olumlu yatırımların yapılması için uygun ortamın hazırlanması ise bildiride yer alan önceliklerdir.
Görünüşe göre İran'ın asıl ticari ortaklarından olan Fransa, Almanya ve Britanya'nın İran ile ticari ilişkilerinin devam etmesi için ticaretin dolar kullanılmadan yapılması ise Amerika'nın tekrar nükleer yaptırımları uygulamasına rağmen İran ve Avrupa arasında ekonomi ve ticari ilişkilerin devam etmesi için uygun bir yol sayılıyor. Amerika yönetimi Bercam'dan çıkmanın ardından İran yaptırımlarını, 4 ağustos tarihinden altın ve değerli metaller ve 4 kasım tarihinde petrol ve merkez bankası ile ilgili yürürlüğe konmak istediğini duyurdu.
 Trump yönetimi ayrıca İran petrol ihracatını sıfıra indireceği yaftası ile yabancı ve Avrupalı taraflara İran ile ticari ilişkide bulundukları takdirde onlara karşı da yaptırım uygulayacağı tehdidinde bulundu. 

Avrupa'nın birçok anlaşmazlık yaşadığı Amerika karşısında şimdiye kadar direnmesi ise artık İran ile bankacılık, ekonomi ve ticari ilişkileri koruma konusunda iradeli olduğunu gösteriyor. Hiç şüphesiz bu konu Amerika eksenli siyasete sahip başkan Donald Trump için çok acı bir haberdir, zira Trump kendi tek yanlı hedefleri doğrultusunda ve uluslararası yasalara aykırı bir şekilde BMGK 2231 sayılı kararını çiğneyerek hiçbir mantıklı gerekçe ileri sürmeden Bercam nükleer anlaşmadan çekildi ve şimdi de İran'a karşı en ağır yaptırımlardan söz ediyor.

Siyaset uzmanı Herman Tertsch'e göre Avrupa, Amerika'nın yaptırım uygulamasına rağmen İran'a destek veriyor zira Avrupalılara göre İran gibi bir ülkeyi kucaklamak, Trump'ın yanında oturmaktan daha iyidir.

Tabi İran da defalarca uyarıda bulunarak başta nükleer yaptırımların kaldırılması olmak üzere çıkarları sağlandıkça Bercam nükleer anlaşmada kalacağını, asla hem Amerika tarafından uygulanacak yaptırımlara katlanarak hem de Bercam nükleer anlaşmada kalamayacağını açıkça ilan etmiştir. 

Şimdi ise Avrupalılar kendi öneri paketi ile en azından Bercam nükleer anlaşmanın korunmasında kararlı olduklarını gösteriyorlar fakat yine de nükleer anlaşmanın korunması için, Amerika'nın İran'a karşı yaptırımların tekrar uygulanması ile baskıların azaltılması ve hafifletilmesi için daha detaylı öneriler ve belirli adımlar atmaları gerekiyor.

İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ise bu bağlamda yaptığı öneride, " İran İslam cumhuriyetinin, Amerika'nın Bercam'daki büyük ve resmi ihlallerine karşı nükleer anlaşmada öngörülen haklarını saklı tuttuğunu belirterek, İran'ın Bercam'daki diğer üyelerin isteği üzerine bu girişimlerini ertelediğini, böylece İran halkı çıkarlarının garanti edilmesini beklediğini" söyledi.

Tabi ki dışişleri bakanının bu uyarısı nükleer anlaşmadaki 4+1 üyelerinin tümü hakkında geçerlidir, bu yüzden nükleer anlaşmanın korunması için büyük çaba harcamaları gerekiyor.