Asya İngiltere Arakanlı Müslümanları neden dert edindi?



ID:34011
Yayınlanma:
29 Ağu 18

Çin için okyanusa çıkış kapısı, İngiltere ve ABD için Çin’e giriş kapısı olan Myanmar’ın coğrafi konumu ve jeopolitik tarihinin yanısıra petrolden doğal gaza, kömürden değerli taşlara, rüzgar enerjisine kadar çok zengin doğal kaynaklara sahip olması eski sömürge devleti olduğu İngiltere'nin derdinin Arakanlı Müslümanlar olmadığını gösteriyor

Rohingya (Arakan)'lı Müslümanlara yapılan zulümlerle Türkiye gündeminde geniş yer alan Myanmar'da olup bitenler son günlerde İngiltere'nin özel ilgi alanı içinde. Eski bir İngiliz sömürgesi olan ülkede uzun yıllardır vatandaşlık verilmeyen ve başta yasal olmakla birlikte insani bir çok haktan mahrum bırakılan, evleri ve tarlaları yakılaarak sınır komşusu Bangladeş'te Cox Bazaar'daki mülteci kamplarında yaşamak zorunda bırakılan Arakanlı Müslümanlar neden son günlerde İngiliz hükümetinin derdi haline geldi.? Bunu anlamak için öncelikle Myanmar’ın coğrafi konumu ve jeopolitik tarihini net bir şekilde bilmek gerekiyor.

Arakan bölgesi, Müslüman nüfusun yoğun olduğu bir bölge. Myanmar’ın 60 milyon nüfusu var ve yedi eyaletten oluşuyor, kuzeybatı sınırında bulunan Arakan (Rakin) bu yedi eyaletten biri. İngiliz sömürgesi döneminde İngiliz idareciler zümrüt, yakut, petrol, pirinç ve kereste zengini eski ismi ile Burma olan Myanmar'ı eyaletlere bölmüş ve idari tasnifi etnik ve dini gruplara göre gerçekleştirdi. Bangladeş'ten bölgeye 1. Dünya Savaşı sonrasında göç ettirilen Bengal denilen Arakanlıların kaderini yine İngilizler çizmişti. Myanmar yönetiminin Müslümanları, İngilizlerin getirip yerleştirdiği yabancı unsurlar olarak görmesinin ana nedeni de budur.

Myanmar, Burma /Birmanya, Güneydoğu Asya’da, Andaman Denizi ve Bengal Körfezi Kıyısında Bangladeş, Çin, Hindistan Laos ve Tayland arasında yer alan bir ülke. Halkın büyük çoğunluğu Budist inancına sahip.19. Yüzyılda İngilizlerin denetimi altına giren bu ülke toprakları 1919’dan 1937’ye kadar Myanmar, “Birmanya” adı altında Hindistan’ın bir eyaleti olarak İngiliz yönetimindeydi. İkinci Dünya Savaşında Japonların işgaline uğradı ve Japonların yenilmesi sonrası İngilizlere karşı bir bağımsızlık savaşı başlatılarak 4 Ocak 1948’de İngilizlerin çekilmesiyle bağımsızlığı ilan edildi. 

İngiltere ve ABD'nin Çin’e giriş, Çin için ise okyanusa çıkış kapısı

İngilizlerin Burma olarak anmayı tercih ettikleri ülkeyi Fransız ve İspanyollar ısrarla Birmanya olarak tanımlar. Sömürgeci ülkelerin izlerini silmek isteyen Rusya, Çin, Japonya ise emperyalist izleri silmek için Myanmar olarak değiştirilen yeni ismini kullanmayı tercih ediyor. Petrolden doğal gaza, kömürden değerli taşlara, rüzgar enerjisine kadar çok zengin doğal kaynaklara sahip olan ülkenin bir yanı ile Çin ve Bengal körfezine, bir yanıyla da Hindistan'a komşu olması hasebiyle stratejik önemi daha net okunur hale geliyor.

Arakan Müslümanlarının katliamı ve meskenlerinin yakılarak yokedilmesi haberleri gelmeye başladığında bu yaşananların sadece din temelli ve fanatik Budistlere dayandırılması asıl oynanan oyunu perdelemek için kullanılan bir araç Myanmar’da 2011’den bu yana işleyen siyasi sürecin Myanmar’ı ABD’ye yakınlaştırması, bölgedeki askeri cuntanın ana destekçisi ve ülkedeki en büyük yabancı sermaye girişimlerinin sahibi olan Çin'i rahatsız etmiştir. Myanmar’ın ABD sermayesine açılması, ABD’nin Güneydoğu Asya pazarında Çin’le giriştiği mücadelenin bir ayağıdır. Trans Pasifik Ortaklığı (TTP) anlaşması ve bazı Pasifik ülkeleriyle giriştiği benzer ticaret anlaşmaları yoluyla Çin’i ekonomik anlamda zayıflatma arzusundaki ABD, kendi stratejik çıkarları temelinde uluslararası ticarette yeni denklemler kurma arayışındadır.

ABD ve Çin arasında perde arkasında yaşanan krizi fırsata çevirmeyi hedefleyen İngiltere, ABD güdümündeki Myanmar ve Çin'e ihale edilmeye çalışılan Arakanlı Müslümanlara zulmün sözüm ona adalet savunucusu olma yolunda ilerliyor.

Arakan Rohingya Ulusal Örgütü (ARNO); Londra merkezli Birleşik Krallık’taki bir Rohingya(Arakan) siyasi kuruluşu olup Rohingya halkının az sayıdaki temsilci örgütlerinden birisidir. Arakan Rohingya Ulusal Örgütü’nün İngiltere Yabancı Milletler Topluluğu Ofisi ile birlikte çalışmasının nedeni adı geçen ülkenin geçmişte İngiliz sömürgesi olmasından dolayıdır.

Bağımsız Soruşturma Talebi

İngiltere’nin Asya’dan Sorumlu Devlet Bakanı Mark Field, BM’nin oluşturduğu Uluslararası Myanmar Bağımsız Araştırma Misyonu iki gün önce bir rapor açıklaması yaparak, "Myanmar’da 2011’den bu yana yaşanan insan hakları ihlalleri, özellikle de geçen yıl Ağustos’tan bu yana yaşanan korkunç şiddetle ilgili sonuçlar sürpriz değil" ifadelerini kullandı.

Myanmarlı sığınmacılarla görüşen ve ülkedeki krizle ilgilenen herkesin Myanmar ordusunun bu ihlallerden sorumlu olduğunu bildiğini belirten Field, bölgede Arakan halkına karşı tecavüz ve öldürme olaylarının yaygın olduğunu vurguladı. Field, BM misyonunun ülkede yaşanan şiddetin sorumlularıyla ilgili daha net kanıtlar sağladığına işaret ederek, "Bu eylemler cezasız kalamaz ve kalmamalı" dedi.

BM misyonunun sorumluların yargılanması çağrısına da destek veren Field, "Raporun vahameti bize göre hem BM İnsan Hakları Konseyi’nin hem de BM Güvenlik Konseyi’nin dikkatini hak ediyor" değerlendirmesini yaptı.

Mark Field, raporun Eylül'de BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunulmasını takiben kendilerinin de konuyu BM Güvenlik Konseyi gündemine getirmeye dönük seçenekleri ele alacaklarını kaydetti.

Field, Myanmar hükümetine de Arakan’daki olayların sorumlularından hesap sorulmasına yönelik bağımsız bir soruşturma başlatması çağrısını yaptı.

Myanmar hükümeti tarafından etnik baskı ve katliama dönüşen bölgenin boşaltılması programı kapsamında Arakanlı Müslümanların evleri ve tarlaları yakılarak bölgeden tamamen uzaklaştırılmaları sağlanmış ancak yasal belgesi olanların geri dönüşlerine göstermelik bir izin verildiği ilan edilmişti.