İran Ruhani'den çok taraflılığa vurgu



ID:44689
Yayınlanma:
16 Haz 19

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani dün Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'de düzenlenen Asya İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler-CICA 5. Liderler Konferansı'nda yaptığı konuşmada, tek taraflılığa karşı çok taraflılığının takviye edilmesine vurgu yaptı.

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Asya İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı'nda yaptığı konuşmada, mevcut kritik duruma işaretle, bu şartlarda CICA üyelerinin mantıklı ve akıllı politikayla tek taraflılığa karşı çok taraflılığı takviye etmeleri gerektiğini söyledi.
İran İslam Cumhuriyeti'nin politikası, işbirliği, sinerji ve ortak çıkarlar elde etme yollarını bulmaya dayalıdır. Bu çerçevede Tahran da defalarca herkes için barış ve güvenliğin temini için siyaset ve güvenlik olarak iki taraflı ve çok taraflı mekanizmaların hazırlanmasına vurgu yapmıştır.
Cumhurbaşkanı Ruhani'nin CICA Zirvesi'ndeki konuşması ve zirvenin kulisinde başta Türkiye Cumhurbaşkanı, Katar Emiri ve Tacikistan Cumhurbaşkanı olmak üzere bazı liderlerle yaptığı görüşmeler de aynı görüşü kanıtlar niteliğindedir.
Cumhurbaşkanı Ruhani, Katar Emiri Şeyh Tamim Bin Hemad Al-i Sani ile yaptığı görüşmede bölge ülkelerinin barış ve güvenliğinin birbirine kenetlendiğine işaretle, Tahran'ın itidal, kardeşlik, hikmet ve öngörülü görüşün, ülkeler arasındaki ilişkilere hakim olmasını istediğini kaydetti.
Katar Emiri de görüşmede, bölgedeki tüm anlaşmazlıkların çözümünün diyalog, toplu işbirliği ve siyasi yollarla takip edilmesinin mümkün olduğunu belirtti.
Ruhani, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman ile de yaptığı görüşmede, iki devletin iradesi sayesinde, Tahran-Duşanbe menfaatleri doğrultusunda ikili münasebetler ve bölgesel güvenlik ve barışın daha da pekişeceğini kaydetti.
Başta Batı Asya olmak üzere küresel toplum, son senelerde özellikle ABD'nin tek taraflı yaklaşımlarından kaynaklı sorunlar olmak üzere artan ve eşine rastlanmayan sorun ve meselelerle karşı karşıya kalmıştır.
Terörizm, radikalizm, uluslararası örgütlerin rolünün hafiflemesi, anlaşmaların sıklıkla ihlali, ulusal egemenliğin çiğnenmesi, bağımsız ülkelerin iç işlerine müdahale, şimdiki aşamada küresel barış için ciddi bir tehdit haline dönüşmüştür.
Uluslararası hukuka aykırılık teşkil eden ve insan hakları ihlali sayılan ve hatta bir nevi ekonomik savaş niteliğinde olan ABD tarafından uygulanan yaptırımlar, ülkelerin ekonomik hakları dahil uluslararası hukukun saldırıya uğramasına yol açmıştır. ABD politikasına karşı olan yaklaşık 20 ülke, Washington'un yaptırımlarına maruz kalmaktadır.
Uluslararası uzmanlardan Seyyid Muhammed Nurbahş şöyle diyor: 
"BM ve Güvenlik Konseyi şunu bilmeli ki daha güvenli, istikrarlı ve kalkınmış bir dünya kurmak için tek taraflılığa karşı konulmalı."
Aynı uzman, uluslararası camia ve BM'nin ABD'nin tek taraflı girişimlerine karşı koyması, dünyada küresel diktatörlüğü dizginleyebileceğini ve günümüz dünyasında, yaptırımın artık tarihi geçmiş bir araç haline geldiğini ve milletler ve devletler arasındaki münasebetlere engel olmayacağını gösterebileceğini belirtiyor.
Kuşkusuz, Avrupa'ya açılan kapı olan Avrasya bölgesinde bu görüşün takviye edilmesi, ABD'nin tek taraflılığına karşı stratejik bir yöntem sayılıyor ve bölge ülkeleri bu alanda yoğun şekilde işbirliği yapmaları gerekiyor.
İran İslam Cumhuriyeti, çok taraflılığa destek için yapıcı rolde bulunma çerçevesinde, aktif diplomasisiyle ABD'nin tek taraflılığı karşısında güçlü bir cephe kurmaya çalışmıştır.
Kuşkusuz bağımsız ülkelerin işbirliği, tüm ülkelerin ulusal menfaatinin zararına olan tek taraflı girişimlerle mücadele için o ülkelerin gücünü arttırabilir ve bölgesel ve uluslararası ekonomik işbirliğini güçlendirebilir.
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Asya turu, bu rolün ifası ve çok taraflılığa destek vurgusuyla cumartesi öğle saatlerinden sonra sona erdi./