Suriye Suriye Anayasa Hazırlama Komitesine Yönelik İhtilaflar



ID:45152
Yayınlanma:
29 Haz 19

Rusya temsilcisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumunda Amerika ve Fransa temsilcileri ile Suriye Anayasa hazırlama komitesi hususunda ciddi ihtilaflar yaşmaktadır. Amerika ve Fransa temsilcileri ise her daim Rusya’nın bu alandaki başarılarını ikar etmeye çalışmışlardır.

Suriye Anayasa hazırlama komitesi hususundaki ihtilaflar, küresel güçlerin Suriye krizi konusundaki yeni ihtilafi sayılır. Daha önce de siyaset arenasında bir yandan Rusya ve Çin ve diğer yandan Amerika ile Avrupa ülkeleri arasında ciddi ihtilaflar başlamıştı. Pratikte ise Suriye krizi BM Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin savaş alanına dönüşmüştür.

Daha önce yaşanan ihtilafların en önemlilerinden biri de Beşar Esed’in iktidarı ile ilgili idi. Amerika ve Avrupa ülkeleri Suriye konulu Cenevre oturumlarında  Beşar Esed’in iktidardan nasıl uzaklaştırılacağının da müzakere konusu olmasını istemişti. Ancak Rusya ve Çin bu konunun Suriye halkının egemenlik hakkına ait olduğunu ve yabancı ülkelerin bu konuya müdahale etmesinin milletlerin kendi kaderlerini belirme ilkesine aykırı olduğunu savunuyorlardı.

Sonunda Suriye ordusu ve ortaklarının teröristler karşısındaki zaferleri ve sahadaki başarıları ile Beşar Esed’in iktidarı kabul görüp artık Suriye konulu oturumlarda ve toplantılarda Beşar Esed’in gitmesi müzakereye tamamen kapandı.

Küresel güçlerin Suriye krizi ile ilgili en önemli ihtilaflarından biri de terör grupları meselesi idi. Amerika ve Avrupalı ülkeler Suriye’de faaliyet gösteren terör gruplarını iyi ve kötü olmak üzere ikiye ayırarak pratikte kimi terör örgütlerini desteklemeyi yasal ve meşru saymaya başladılar. Halbuki Rusya ve Çin ayrıca bölgesel düzeyde de İran İslam Cumhuriyeti terör gruplarını tek bir kategoride ele alarak Suriye’nin tüm noktalarının tüm terör örgütlerinden temizlenmesini istiyorlardı. Nihayetinde de Rusya, Çin ve İran İslam Cumhuriyeti’nin bu yaklaşımı büyük oranda kabul görüp Suriye’nin tüm terör örgütlerinden temizlenmesi ajandaya alındı.

Şimdi ise büyük güçler arasındaki ihtilaf, Suriye Anayasasını hazırlama komitesi etrafında yoğunlaşmıştır. Tabii daha önce de dolaylı bir şekilde bu alanda ihtilaflar yaşanıyordu. Ancak halihazırda doğrudan  ihtilaflar yaşanmaya başlamıştır. Suriye krizinin çözümü hedefi ile düzenlenen Astana sürecinde Rusya, Türkiye ve İran İslam Cumhuiryeti ayrıca Suriye hükümetine ve muhaliflere bağlı heyetler Suriye anayasasının hazırlanması ve anayasa komitesinin kurulmasını müzakere etmişlerdi. Tabii muhalifler heyetinde Batının desteğini alan gruplar da yer alıp o dönemde Batılı güçlerin görüşlerini savunuyordu. 

Suriye anayasa hazırlama komitesi büyük bir önem taşıyor. Çünkü yeni Anayasanın hazırlanması veya mevcut anayasanın düzeltilmesi bu komitenin yapacağı iştir. Bu yüzden büyük güçlerin her biri Suriye’nin gelecekteki siyasi düzenini kendi istedikleri şekilde dizayn edip yeni anayasada yada düzeltilmiş anayasada istediklerini yerleştirmek istiyorlar. İşte bundan dolayı Suriye anayasa hazırlama komitesinin yapısı yeni siyasi pazarlıkların konusu olmuştur.

Amerika’nın Birleşmiş Milletler Teşkilatı temsilcisinin yardımcısı Jonathan Cohen BM Güvenlik Konseyi oturumunda Suriye Anayasası hazırlama komitesinin dosyasında Soçi müzakerelerinin ardından bile hiçbir gelişme sağlanmadığını iddia ederek  Suriye hükümetinin bu dosyayı ulaşılmaz bir duruma sürüklemek istediğini öne sürdü. Fransa’nın BMT temsilcisi  François Delattre  Suriye anayasa hazırlama komitesi konusunda her hangi bir adımın atılmadığına değinerek Suriye hükümetinin her türlü ılımlı çözüme karşı çıktığını iddia etti.