Analiz İran'ın nükleer yükümlülüklerini azaltmasına ilişkin 3. adımı



ID:47347
Yayınlanma:
08 Eyl 19

İran Avrupalılara kendi yükümlülüklerini yerine getirmeleri için verdiği 60 günlük sürenin dolmasının ardından, 7 Temmuz'da 3.67 üzerinde uranyum zenginleştirme faaliyetine başladı. Ayrıca Avrupalıları kendi yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde 3. adımını daha güçlü şekilde atacağı şeklinde uyardı ve böylece 3. adımını atmış oldu.

İran Atom Enerjisi Kurumu-IAEK Sözcüsü Behruz Kemalvendi, Bercam nükleer anlaşmasında yükümlülükleri askıya alma sürecinin üçüncü adımı Cumhurbaşkanı Ruhani’nin talimatı ile atıldığını açıkladı.

Cumartesi günü bir basın toplantısı düzenleyen Kemalvendi şöyle dedi:

"İAEK teknik ihtiyaçlarına göre ve Bercam nükleer anlaşmasında araştırma ve geliştirme faaliyetlerine uygulanan kısıtlamalara bakmaksızın bu faaliyetlere yeniden başlamak ve hızlandırmakla görevlendirilmiştir."

İAEK Sözcü ayrıca şeffaflık konusunda İran yönetiminin bu bağlamdaki yükümlülüklerini eskisi gibi sürdüreceğini vurguladı.

Kemalvendi, araştırma ve geliştirme alanında yapılan değişiklikler bir milyon SWU noktasına doğru ilerlemeyi kolaylaştıracağını ifade etti.
Kemalvendi sözlerine şöyle devam etti:

Anlaşmanın birinci ekinin 35.bendinin konusu olan 20 adet IR4 santrifüjünden oluşan bir zincirin devreye girmesi de bu yılın başında gerçekleşmesi planlanmıştı, ki bu da şimdi gerçekleştirildi. Şimdi 20 IR4 santrifüjünden oluşan yeni zincir çalışmaya başladı ve ürünleri stoklara eklenecektir.

İran, 3. Adımını  önce attığı 2 adımı gibi nükleer anlaşma çerçevesinde belirlenen mekanizma doğrultusunda atmış oldu. Ancak yine de ABD'nin her zamanki gibi propaganda ve ortam oluşturma çabalarına şahit olduk.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, attığı bir tweette İran'ın nükleer yükümlülüklerinin azaltmasına gösterdiği tepkide, İran'ın yoğun şekilde uranyum zenginleştirme kapasitesini koruma gerçeğinin, İran ile yapılan anlaşmanın esas zafiyetini gösterdiğini ileri sürerek, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın İran'ın nükleer şantaj olarak nitelendirdiği duruma karşı kararlı girişimlerde bulunacağını iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, twitter hesabı üzerinden ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun İran aleyhindeki lafazanlığına gösterdiği tepkide, "Bay Pompeo, şantaj birebir nedir?" diye yazdı.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif paylaştığı mesajda, "Acaba şantaj, BM Güvenlik Konseyi'nin (2231 sayılı) kararnamesinin ihlali ve ona uyan herkesin cezalandırılması değil mi?" diye yazdı.

Fransa'nın eski Washington Büyükelçisi  Jerard Arud da ABD Dışişleri Bakanı'nın twitter üzerinden paylaştığı meajı ve İran'a yönelik suçlamalarına gösterdiği tepkide, "Eğer İran aşamalı olarak nükleer anlaşmadan çekiliyorsa, müzakere yapılarak elde edilen anlaşmayı ABD'nin reddedip, anlaşmanın ihlali sayılan yaptırımları geri getirmesinden kaynaklanıyor." diye yazdı.

AB'nin özel mali mekanizma INSTEX'i kurma ve ABD'nin politikalarından kaynaklanan ekonomik zararları telafi etmek noktasında verdiği sözler ve yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ardından İran 3. adımını atmış oldu.

Rusya Duma Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Slatski de yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer anlaşma çerçevesinde attığı 3. adımının

ABD'nin yaptırımlarına ve Avrupa'nın sözünü tutmamasına karşı verilmiş bir karşılık olduğunu ifade ederek, ABD'nin belli bir hedef takip ettiğini, onun da İran'ı nükleer anlaşmadan çekilmeye zorlamak olduğunu kaydetti.

İran'ın kendi santral ve araştırma reaktörlerinin yakıt ikmali için yüksek oranda zenginleştirme faaliyetine geri dönme noktasında alabilecek herhangi bir karar, meşru bir hak olan barışçıl faaliyetler ve UAEA kuralları çerçevesinde olup, bu alanda gereken yetki ve bilime sahip olmasından kaynaklanıyor.

İran'da zenginleştirme kapasitesi ve nükleer bilim, bugün stabil olmuş ve 3. adımı da bu konuyu teyit eder niteliktedir.

UAEA 15 kez yayınladığı raporlarında İran'ın nükleer yükümlülüklerine bağlı kaldığını doğruladı. Eski genel sekreter Amano'nun ölümünden sonra bu görevi geçici olarak üstlenen  Cornel Feruta da ilk raporunda bu konuyu doğruladı.

UAEA ayrıca İran'ın 3. adımına gösterdiği tepkide, Ajans denetçilerinin İran'da bulunduğunu, medyadan da İran'ın santrifüjleriyle ilgili araştırma ve geliştirme haberleri bildiklerini söyledi.

Feruta bugün de Tahran'a yaptığı ziyarette, yakından İran'ın ilerleme sürecini takip etti.

Kaynak:Parstoday