Ortadoğu Mustafa Edib’in kabine kuramamasının sebebi



ID:62847
Yayınlanma:
18 Eyl 20

Mustafa Edib Lübnan’da kabineyi kurmakla görevlendirilmesinden 2 hafta geçmesine rağmen bu ülkede hala kabine kurulmamıştır.

Lübnan 4 Ağustos tarihinden beri önemli olaylara sahne olmakta. O tarihte Beyrut limanında büyük bir patlamanın yaşanması sonucu en az 170 kişi ödü yaklaşık 7 bin kişi de yaralandı. Patlamnın ardından halk protestoları düzenlendi ve göstericiler bazı iç ve dış mihrakların desteği ile bazı bakanlıkları ele geçirmeyi başardılar.

Olayların ardından başbakan Hassan Diab başbakanlık görevinden istifa etti fakat yeni kabine kurulana kadar geçici başbakan olarak göreve devam edeceğine karar verildi. Hassan Diab’ın istifası ardıdnan 31 Ağustos tarihinde Mustafa Edib meclisin çoğunluk oyu ile Lübnan’da yeni başbakan olarak kabineyi kurmakla görevlendirildi.

Lübnan’da yeni başbakanın seçilmesi ile eş zamanlı olarak Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ikinci kez Lübnan’ı ziyaret etti. Macron ilk kez 6 Ağustos yani büyük patlamadan iki gün sonra Lübnan’ı ziyaret etti ve ikinci kez ziyaretinde hükümetin 15 gün içinde kurulması gerektiğini belirtti. Fakat olaydan 17 gün geçmesine rağmen Mustafa Edib hala kabinesini kuramadı. 

Mustafa Edib hem ülke içindeki akımlar, hem dış aktörler tarafından başbakanlık koltuğu için desteklenirken kabine kurma sürecinde sorun yaşıyor. Böyle olunca da, Peki neden şimdiye kadar bu konuda başarılı olamadığı, sorusu akla geliyor.
Görünüşe göre bu konuda iki önemli sebep bulunuyor.

Birincisi, Lübnan’ın siyasi yapısının çeşitli gruplar, dinler ve mezheplerden oluşmasıdır. Şiiler, Ehli Sünnet ve Hristiyanlar eşit şekilde Lübnan’da iktidar koltuklarına sahiptirler. Bu yapı aslında hiçbir şekilde uyumlu değil ve hem şiiler, hem sünnier ve hem Hristiyanlar, iktidarın 3 ayağı olarak her biri kendi payının peşindedir. Esasen Hassan Diab kabinesinin erken dağılmasının temel sebeplerinden biri de ülkedeki demografi yapıya bağlıdır.

Şimdi yeni kabinenin kurulma sürecinde batı yanlısı bazı gruplar önemli bakanlıkları kontrol altında bulundurarak direniş koalisyonun siyasi ağırlığını azaltmaya çalışıyorlar. Bu bağlamda Lübnan mecisinde Hizbullah’a bağlı “el-Vefa lel-mukavemet” fraksiyonu, ülkede bazılarının, kabine kurmakla görevli başbakanı fraksiyonlarla görüşmeyi menettiklerini duyurdu.

Mustafa Edib’in kabine kurmasının gecikmesindeki ikinci önemli sebep, dış müdahalelerle ilgilidir. Gerçi Fransa bir an önce Lübnan’da kabinenin kurulmasını istediğini ilan etti, fakat resmen bakanlar ve özellikle önemli bakanların tanıtılması sürecine müdahale ediyor. Lübnan’daki bazı haber çevreleri Fransa’nın Emel hareketi veya Hizbullah tarafından maliye bakanlığın kazanılmasını istemediğini duyurdular; bu konu meclis başkanı Nebih Berri’nin tepkisi ile karşılaştı. Nebih Berri açıkça maliye bakanlığının Emel Hareketi veya Lübnan Hizbullah’ına verilmemesi durumunda hükümetin kurulma sürecine katılmayacağını duyurdu.

Burada önemli olan konu, Lübnan Hizbullah’ına göre Fransa’nın bu ülkede kabinenin kurulmasına müdahalesinin Amerika direktifi ile gerçekleşmesidir. Bu yüzden Lübnan meclisinde “el-Vefa lel-mukavemet” fraksiyonu Amerika yönetimini bu ülkede kabinenin kurulma çalışmalarını sabote etmekle suçladı.

Aslında Mustafa Edib kabinesi, Lübnan’ın başkenti Beyrut limanında yaşanan korkunç patlama nedeni ile en az 15 milyar dolar maddi hasarın etkileri hala devam ettiği bir sürede kurulmaya çalışılıyor. Bu nedenle hala geçici hükümet, yeni hükümetn yerine karar alma yetkisine sahiptir.