Ekonomi Kötü haber geldi! Ayçiçek yağına her an zam gelebilir.



ID:86585
Yayınlanma:
24 May 22

Birçok ekili alanlarda kayıpların oluşmasına neden olan bu hastalığın Türkiye'nin daha fazla ithalat yapmasına ve ayçiçek yağında zamların yaşanmasına sebep olacağı ifade ediliyor.

Edirne'de ekili yüzlerce dekar ayçiçeği tarlalarında üretimde yüzde 100 kayıplara yol açan köse hastalığı görüldü. Bazı üreticiler tarlalarını bozup, yeniden ekim yapmaya hazırlanırken, Trakya Üniversitesi Bitki Islah Uygulama Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yalçın Kaya, Özellikle ülkemizdeki yağlık ayçiçeğinde en büyük problem. Bu saatten sonra bozup ekme biraz sıkıntı yaratabilir. Benim özellikle çiftçilere ve üreticilere tavsiyem; tarlalarında ne kadar mildiyö hastalığı var Çünkü ayçiçeği boşluğu çok iyi dolduran bir bitki. Eğer tarlalarında yüzde 30'dan fazla bir zarar yoksa bunu tekrar ekmenin bir anlamı yok. Ayçiçeği boşlukları doldurarak verimi telafi edebilir dedi.

Türkiye'nin yüzde 30 yemeklik ayçiçeği yağını karşılayan Edirne'de, merkez Avarız, İskender, Yenikadın, Eskikadın, Sazlıdere, Köşençiftliği, Hacıumur ve Havsa ilçesine bağlı Habiler köyünde yüzlerce dekar ekili ayçiçeği tarlalarında, köse hastalığı görülmesi üreticiyi tedirgin etti. Bitkinin yapraklarında görülen ve yüzde 100'e kadar varan kayıplara yol açan hastalık üzerine Edirne Ziraat Odası ekipleri tarlalarda hasar tespit çalışmasında bulunup, üreticileri önlem almaları konusunda uyardı. Bazı çiftçiler, tarlalarını bozup, yeniden ekime hazırlanırken, hastalığın görüldüğü tarlalarda koyunlar otlatıldı.

Zararı 150 bin TL

Havsa'nın Habiler köyünde 400 dönüm ekili ayçiçeği tarlasında köse hastalığı görülen İsmail Ateş, traktörle tarlasını sürerek bozdu. Tarlasını yeniden ekeceğini ve büyük zarara uğradığını söyleyen Ateş, Bu hastalıktan bilinen bir markanın 130 cinsi tohumundan çok hasar aldık. Bu yıl yaklaşık 400 dönüm gibi bir arazimde görüldü. Bunları bozup yeniden ekeceğiz. Köse hastalığı, yaprakların 2 cins renk almasından ve yaprak altlarının beyaza dönmesinden oluşan mantar hastalığı olarak söyleniyor. Bunun bir ilacı yok. Nasıl bulaştığını da kimse bilmiyor. Ziraatçılara da soruyoruz, 'Tarlanın içine dahi girmeyin' diyorlar. Benim 400 dönüm yerimde görünüyor ve hepsini bozacağım, yeniden ekeceğim. Aynı cinsi yeniden ekme imkanım yok. Aynı cinsi ektiğimde yeniden oluyor. Farklı cinslere yönelmek zorundayız. Şu anda tohumda da sıkıntı olmaya başladı. Tohum bulmakta da zorlanıyoruz. Çünkü çok alanda var, sadece bende değil. Bütün bölgelerde var. Hayrabolu, Edirne, Havsa, Tekirdağ'ın köylerinde olduğu için belirli bir üretim oluyor. Bu yüzden üretici tohum bulmakta da sıkıntı yaşıyor. Şimdilik tohum aldık. Bozacağız, yeniden ekeceğiz. Zararım şu anda 150 bin TL. Zamanla ne olacağını da bilmiyoruz. Ekimde ne olacağını da bilmiyoruz. Üretici olarak şu anda çok çaresizlik var dedi.

Trakya'nın yüzde 80'i zaten ektiğimiz cinsten ekiyor

Toplam 350 dönüm ektiği ayçiçeği tarlasında, ilk kez 150 dekarında köse hastalığı görüldüğünü söyleyen Ahmet Uslu, Şu an beklemekteyiz, bir hafta sonra ne olur bilmiyoruz. Bozacağız, başka çaresi yok. Şu anda 150 dönümlük bir alanı bozacağım. Maliyetler, girdisi çıktısı yükseldi. 4-5 seneden beri aynı cinsi ekiyorum, ilk defa böyle bir şey başıma geliyor. Trakya'nın yüzde 80'i zaten ektiğimiz cinsten ekiyor. Ama bu sene ne olduysa bilmiyoruz. Yüksek verim bekliyorduk. Yağmurlar yağdı. Ama bu hastalığın bulaşma oranı yüksek. Şu anlık 150 dekar yeri bozacağım. Geri kalan yerler de birkaç güne belli olacak. Başka bir firmanın, farklı çeşit tohumunu ekeceğim. Aynı firmanın tohumunu ekmeyeceğim. Çünkü aynı ektiğim zaman köse hastalığı yükseliyor. Yağ ve ayçiçeği fiyatları da yükseldi. Beklentimiz çok yüksekti ama şu an moralimiz bozuldu. Her şey güzel gidiyordu ama bu sene ayçiçeklerinde bir sıkıntı yaşadık. Zararım şu anda 50 bin TL civarında şeklinde konuştu.

Trakya Üniversitesi Bitki Islah Uygulama Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Yalçın Kaya, ayçiçeğinde görülen köse hastalığının büyük bir problem olduğunu ve genellikle erken ekilen bitkilerinde hastalığın görüldüğünü söyledi. Kaya, Ayçiçeğinde köse hastalığı, bizim bilimsel olarak ayçiçeği mildiyösü dediğimiz bir hastalık. Özellikle ülkemizdeki yağlık ayçiçeğinde en büyük problem. Özellikle erken ekilen ayçiçeklerinde, toprağın soğuk geçen zamanlarında, ayçiçeği toprakta 1 haftadan fazla kaldığında mildiyö hastalığı ortaya çıkıyor. Son yıllarda bunun yeni ırkları da ortaya çıktı. Bu çerçevede daha önce kullanılan tohum ilaçları kullanılamaz hale geldi. Özellikle 1 haftadan fazla toprak altında kalırsa ayçiçeği buna yakalanıyor. Bunun için çiftçilerimizin yeni ırklara dayanıklı çeşitler seçmeleri son derece önemli. Çiftçilerden dinlediğimiz kadarıyla şu an Edirne kesiminde merkeze bağlı köylerde çok sıkıntı yarattığı ortaya çıkıyor dedi.

Yağ ithalatını artıracak gelişme

Bölgede görülen köse hastalığı ile birlikte Türkiye'nin, dışarıdan daha fazla bitkisel yağ ithal edeceğini öe süren Prof. Dr. Kaya, "Bu sene özellikle gıda sektörünün, küresel dünya krizinin giderek yaygınlaşacağı söyleniyor. Yukarımızda dünya ayçiçeği pazarının 3'te 2'sinin olduğu bir Karadeniz bölgesi var. Yarısından fazlasını Ukrayna ve Rusya üretiyor. Orada bir savaş söz konusu. Bitkisel yağlarımızın çok fazla pahalı olmasının sebeplerinden biri. Geçen yıl ülke olarak rekor bir üretimle kapattık. Bu sene de ayçiçeğine aynı şekilde talep var. Buğdaydan da ayçiçeğine talep var çünkü fiyatı da uygun oldu. Bu çerçevede çiftçi, ayçiçeğine karlı bir üretim olarak bakıyor. Trakya bölgesi zaten ülkenin yarısından fazlasını üretiyor. Bu çerçevede Trakya bölgesindeki bu verim kayıpları, ülkemizin dışarıdan daha fazla bitkisel yağ ithalatını arttıracak. 3 milyar Dolar'dan fazla bitkisel yağ ithal ediyoruz. En önemli noktalardan biri de dışarıda savaş nedeniyle istediğimiz kadar mal yok. Bu da iç talebin artması demek. Talebin daha çok artması da fiyatların daha çok yükselmesi ve tüketicilere daha pahalı bir bitkisel yağ elde etme durumu ortaya çıkaracak. Doğal olarak tüketicileri ve ülke ekonomisini kötü olarak etkileyecek" dedi.