Bir Portre Kendi döneminin düşünürleri ve siyasi liderleri açısından İmam Humeyni (ra)



ID:86825
Yayınlanma:
02 Haz 22

İmam Humeyni (r.a)’nin gerek hayatında gerekse vefatından sonra birçok düşünür ve siyasi lider, onun hakkında görüş bildirmiş, yorum yapmıştır. Söz konusu yorumlardan bazıları kısaca aşağıda sunulmaktadır.

İran İslam İnkılabı şüphesiz çağdaş dünyanın en büyük olaylarından biri,  Doğu ve Batı dünyasının büyük düşünürlerini hangi dine, akıma ve ekole bağlı olursa olsunlar saygı duymaya zorlayan bir gelişme olmuştur. 

Bu devrimin karşıt saflarında yer alanlar bile bu olayın büyüklüğünü ve önemini göz ardı edememişler ve bu olay karşısında şaşkınlıklarını dile getirmişlerdir. Silahsız ve eli boş bir halkın, Amerika gibi bir süper güç tarafından var gücüyle desteklenen, günün en iyi askeri kabiliyetlerine sahip bir hükümete karşı kazandığı zafer, dünya düşünürleri ve politikacıları için bir sürpriz oldu. Bu devrim, iman gücünün Batı'nın materyalist dünyasına karşı ayaklanması, dinsizlik ve Allah'tan uzaklaşma yolunda hızla ilerleyen bir dünyada ilahi dine dayalı devlet kurma düşüncesinin ortaya çıkıp gelişmesiydi. 

Dünya düşünürleri ve liderlerinin  zihinlerini en çok meşgul eden şey, bu büyük devrimin neden ve nasıl ortaya çıkışıydı. Onlardan bazıları analizlerinde bu devrimi defalarca överken  bazıları da bu olayın boyutlarını kavrayamadıklarını, anlamaktan aciz kaldıklarını söyleyip yazdılar.

Şüphesiz İmam Humeyni (ra) kendi devrinde, çağdaşları arasında ve gelecek çağlarda dünyanın en tanınmış dini ve siyasi liderlerinden biri olacak, İran'ın ve dünyanın seçkinleri arasında yüksek bir yer edinecekti.  Seyyid Ruhullah Humeyni 2 Haziran 1989 Cumartesi akşamı kaldırıldığı hastanede kalbinin durması nedeniyle vefat etti. İmam o sırada 86 yaşındaydı.

İmam Humeyni (r.a)’nin gerek hayatında gerekse vefatından sonra birçok düşünür ve siyasi lider, onun hakkında  görüş bildirmiş, yorum yapmıştır. Söz konusu yorumlardan bazıları  kısaca aşağıda sunulmaktadır.

Dönemin Siyasi Liderleri ve Düşünürleri Açısından İmam Humeyni (ra)

Görüş ve Açıklamaları

Nelson Mandela / Güney Afrika eski Cumhurbaşkanı

İmam Humeyni (ra) İslam'ın meşhur bir evladıydı.Mevcut ve gelecek Müslüman nesillere doğru yolu gösterme hususunda önemli bir payı vardı.

Raşid el Gannuşi / Tunus Nahda İslami Hareket Lideri

İmam Humeyni (ra)  itikadi, siyasi bir lider, tüm çilekeşlerin çilelerini üstüne alan ve gerçekte tüm milletlerin arzuları ve idealinin tecellisi olan ve milletleri doğru ve aydın bir istikamete götüren devrimin lideri dir.

Fehmi Huveydi / Arap dünyanın büyük düşünürü

İmam Humeyni (ra), çağdaş dünyada müstazafların zaferini ve İslami yaklaşımların önemli gelişimini sağladı.  Onun sözleri,  dinin milletler için afyon olduğunu, onları gevşeten ve rehavete düşüren unsur olduğunu düşünenlerin aksine dinin, milletleri diriltmek için aktif ve etkin bir öğe olduğunu ispatladı..

Hasan el Benna / Dönemin İhvancılar lideri

İmam Humeyni ikinci milenyumda yaşamış, ancak düşüncelerinin ışığı üçüncü milenyumu aydınlatan bir düşünürdür. O düşüncelerinin kaynağı öz İslam ve ilkeli fikirler olan, Ehlibeyt (s.a) mirası sayılan eğilimlere sahip olan bi düşünürdür.

Alvin Toffler / Ünlü Amerikan teorisyen ve düşünür

İmam Humeyni (ra) dinin  gücünden istifade ederek, uzun süre hükümetlerin tekelinde bulunan gücün önemli bir kısmını eline aldı. İmam Humeyni, Selman Rüşdi hakkında ölüm fetvası verdiğinde aslında birçoklarının anlamakta zorluk çektiği dünya devletlerine tarihi bir mesaj gönderdi. İmam Humeyni'nin mesajının içeriği, dünyada yeni bir egemenlik döneminin başlangıcıydı. Batılıların buna dikkat etmeleri ve bu durumu incelemeleri gerekirdi. Çünkü  İmam Humeyni öyle bir adım attı ki bu hareketin devamında beşeri düşünce sınırları içinde, hem devlet  hükümetlerin konumu hem de milli ve yerli hükümetlerin konumu değişmektedir

Ahmet Şeyh Züheyr / ABD Boston Camisi İmamı

İmam Humeyni (ra) bizim kalbimizde, hepimiz onu canıgönülden seviyoruz.

Ali Hassan Mwinyi / Dönemin Tanzanya Cumhurbaşkanı

Bizim dönemimizde İran İslam İnkılabı lideri İmam Humeyni (ra mazlumların ve mağdurların zalimler karşısındaki zaferine önemli derecede yardım etti.  Bu devrim gücünü, Afrika'yı sömürgeden kurtarma ve özgürleştirme  ve de zulüm ve sömürgeye karşı küresel mücadeleye adadı.

Rajiv Gandhi / Dönemin Hindistan Başbakanı

İmam Humeyni (ra) ‘nin ebedi dünyaya irithali ile  dünya, açık görüşlü büyük devrimci ve dini bir liderini kaybetti.

İmam Buhari / Hindistan Müslümanları Lideri

İmam Humeyni, mümin, müçtehid  ve son yüzyılda tarih yazan bir insandı. Öyle mücahit insan ki son yüzyılda eşi bulunmaz. İmam Humeyni (ra)  öyle bir miras geriye bıraktı ki yüzlerce yıl dillere destan olacak.

Ömer Karami / Lübnan Eski Başbakanı

Dünyada İslami uyanış İmam Humeyni (ra)’nin kıyamına borçludur.

Başpiskopos Kapuçi / Beytül Mukaddes Başpiskoposu

İmam Humeyi (ra) sadece İran'a ait değildir. Dünyadaki tüm mazlum insanlar  ister Müslüman ister gayrımüslim olsun onu kendilerine kurtarıcı bilirler.

Dr. Ramazan Abdullah / Filistin İslami Cihat Hareketi Genel Sekreteri

İmam Humeyni, insanlığın izzet, keramet ve başı dik duruşunun yüce modeli sayılır. Rahmetli İmam'ın hayatı İslam ümmet için anlatılıp açıklanmalı dır ki doğru yaşama yolunu seçebilsinler. İmam Humeyni, barışçıl insanlar ve gelecek nesiller için kılavuz, hayatın ve insanlığın güvenli limanıdır.

Şehit Fethi Şakaki / Filistin İslami Cihat eski lideri

İran'da İslam İnkılabı’nın zaferi, Filistin halkına özgüven aşıladı. Bu devrim bize, zaferimizin İmam Humeyni (ra)'ya uymaya bağlı olduğunu gösterdi.  İntifada İmam Humeyni'nin bölgede, özellikle de Filistin'de meydana getirdiği İslami Uyanış'ın en önemli meyvelerindedir.

Nuri Maleki / Irak Eski  Başbakanı

İmam Humeyni (ra), İslam'ın, hızla değişen bilim çağında, düşümce ilkeleri esasına göre  ve kendi kimliğini korumak suretiyle  devlet kurabileceğini kanıtladı.  Dünya mustazafları İslam İnkılabı zaferinin ardından İmam Humeyni’nin sözlerinden esinlenerek, ve güçlü bir motivasyonla hak alep ederek istikbara karşı koymaya çalıştı. İmam'ın ileri sürdüğü “Ne Doğu Ne Batı” sloganı dünyanın küçük ülkelerini büyük güçler karşısında bağımsızlık mücadelesine teşvik etti.

Celal Talabani / Irak Cumhurbaşkanı

İmam Humeyni'nin sömürge ve komplolar karşısındaki kararlılığı, sömürgecilerin gözünü köreltmişti. İmam Humeyni’nin başlattığı  hareket onların komplolarını suya düşürdü.

Mesut Barzani / Irak Kürdistan Demokrat Parti lideri

İmam Humeyni dönemin en büyük siyasi ve dini şahsiyeti olarak, Müslümanlar ve mazlumların önünde yeni kapıların aralanmasına yol açtı. Irak Kürtleri her daim İmam'ın manevi ve insani yardımlarından yararlandı ve ona büyük saygı duydu.

Benazir Bhutto / Dönemin Pakistan Başbakanı

İran İslam Cumhuriyeti bizim için büyük önem taşıyor. İmam Humeyni'nin mesajları gelecekte de Müslümanlara kılavuzluk edecek bir ışık misalidir. Müslüman milletler gelecekte de İmam Humeyni'nin yüce düşünceleri ve fikirlerinin hüzmelerinden yararlanacaklar.

Gulam İshak Han / Dönemin Pakistan Cumhurbaşkanı

İmam Humeyni, sadece İran'ın lideri değildi. İslam aleminin de büyük lideriydi. Çok cesaretli, derin İslami görüşe sahip biriydi. İslam'a tekrar kazandırdığı izzet ebediyen hatırlarda kalacak.

Dr. Mustafa Eyyub / Amerikalı Müslüman biliminsanı ve Amerika'nın Tumble Üniversitesi Araştırma Merkezi Müdürü

Bence  İmam Humeyni (ra) hareketinin en önemli etkilerinden biri de büyük ve önemli İslam ülkelerinin birinde, yönetimi laik bir yapıdan İslami ve dini bir yapıya dönüştürmesidir. Böylece İslam Cumhuriyeti, dünya hareketleri için rol model haline geldi. Bence düşünsel güç açısından İmam Humeyni, sadece bir birey veya bireysel bir olgu değil tarih yazanlardan birisiydi.

Dr. Driss Kettani / Ünlü Faslı yazar  Fas Büyük Şahsiyetler Kurultayı Üyelerinden

Bence, İmam Humeyni'nin en önemli işi zaferin ardından devrimi İslami olarak korumasıydı. Bunu sizlere izah etmem için bizzat tanıklık ettiğim çağdaş tarihin bir kısmını açıklamam gerekir

Ahmed Huber / İsviçreli Müslüman düşünür

1978-79 yıllarında İmam Humeyni (ra) hakkında İran kaynaklarında araştırmalar yapmaya başladığımda, ilginç bir şekilde şaşırdım. Çünkü İmam Humeyni (ra), eş zamanlı olarak hem dini, hem siyasi ve hem kültürel boyutları olan devrimin liderliğini yapan çağdaş yüzyılın  ilk dini lideriydi.

Dr. Gıyaseddin Sıddıki / İngiltereli hür düşünür, İngiltere Müslümanlar Parlamantosu üyesi

İmam Humeyni karakteri, yeni dünyayı özellikle de İslami Ümmeti derinden etkiledi. Bizler uzun zamandan beri sözlerinin etkili olduğu bir rehbere sahip değildik. Bence bu İmam Humeyni'nin en önemli özelliğiydi. İnsanlar onun yaptıklarının İslam'ın izzeti ve güçlenmesinden başka bir şey olmadığını düşünüyorlardı.

Prof. Hamid / Amerika'nın Kaliforniya eyaletinde İslamoloji Öğretim Üyesi

Bir Müslüman büyük manevi bir şahsiyeti  ne kadar övmek isterse istesin, büyüklük ve azamet Allah'a mahsus olduğu için ve Allah'tan başkası böyle vasıflarla anılmaması gerektiğinden dolayı, ilahi büyüklük ve azametin nadir bir şekilde insanlarda tecelli ettiği söylenebilir. Bu ilahi vasıf, İmam Humeyni'yi Allah'ın  bir ayeti haline getirmiştir. İmam Humeyni, kesinlikle böyle bir ayetti. Onun yanında bulunma saadeti bulanlar, konuşmadığı zaman bile onunla oturmanın dahi insanı derinden etkiledğini bilirler.  Bu etkinin sırrı, işte bu ilahi vasfın onda bulunmasındandır.

Mihail Gorbaçov / Sovyet lider

O zamanın ötesinde düşünürdü. Mekan boyutunu aşmıştı. Dünya tarihinde büyük eser geriye bıraktı.

Francisco Escudero Bedate / İspanya İslami Toplulukları Federasyonu Başkanı

İmam Humeyni'nin hayat bahşeden karakteri, İslam aleminde gözardı edilemez bir husus. Yüzyılımızın  en büyük şahsiyetlerinden sayılır.

Jimmy Carter / Eski ABD başkanı

Ayetullah Humeyni ülkesinde büyük bir kahraman olarak görülüyor.

Henry Kissinger / ABD Başkanı Yahudi kökenli başkan danışmanı ve stratejisti

Ayetullah Humeyni, Batı'yı ciddi bir planlama krizi ile karşı karşıya bıraktı. Onun kararları o kadar ani idi ki onların planlama yapmalarına siyasi teorisyenler ve siyasetçilere, bunu düşünmelerine mecal bırakmadı. Kimse onun kararlarını öngöremezdi. Farklı kriterlere göre ve dünyada bilinen kriterlerden farklı olarak konuşur ve harekete geçerdi;  sanki bir yerden esinlenirdi. Ayetullah Humeyni'nin Batı ile düşmanlığı, ilahi öğretilerden kaynaklıydı. Düşmanlık yaparken bile halis bir niyete sahipti.

Ahmed ben Bella / Cezayir'in ilk Cumhurbaşkanı

Arap milletleri İslam'ın yirminci yüzyılda yaşatılmasını İran İslam İnkılabı ve İmam Humeyni'ye borçlular. Bu devrim, Batı dünyasını ister istemez değiştirecek bir olay ve Arap dünyasında birçok rejim er ya da geç düşecek. Çünkü İmam Humeyni (ra) hareketinin sesleri dünyanın en ücra köşelerinde bile yankılanmakta.

Burhaneddin Rabbani / Afganistan'ın cihatçı lideri

İmam Humeyni, kapitalizm ve komünizmi reddediyor ve insanlığın tek kurtuluş  yolununun yüce İslami öğretilere uyulmasında  görüyordu. Doğu ve Batı müstekbirleri karşısında, dik ve sağlam durmuş, her türlü yolsuzluk ve komplo mücadele etmiştir. O çağdaş İslam aleminin çağdaş tarihinin büyük adamıdır.

Muhammed Hasaneyn Heykel / ünlü Mısırlı yazar

İmam Humeyni, başka bir devirden gelen büyük bir insandı.